ÇANAKKALE  DESTANI'NIN 106. YILINDA BIR PENCERE

Abdullah Topaç

İKİ TEPE ve ÜÇ ÖNEMLİ GÜNÜN ÖZETİ

Tarih  bir  bilimdir..

Bilimler  ilaç gibidir..Doğru  formülle  imâl  edilmeli; doğru  reçete ile  kullanılmalıdır..Aksi  takdirde hastalık  nükseder...

 

Tarih ilmi  de doğru  analiz  edilmelidir..

Tarih  ilmini  ,  art niyetlilerin,  ehil  olmayanların ve  olayları  ıdeolojik  beklentilere göre yorumlayanların  zararlarından  uzak  tutmak  gereklidir...

 

Aksi  takdirde,   ne iyi  olaylardan  örnek  alabiliriz, ne  de  kötü olaylardan  ibret  alabiliriz..

Sosyal  sıkıntılar  da nükseder  durur..

 

Bu sebeple; bu  yazımda    Çanakkale'nin   üç  önemli  gününü öne  çıkarmak  istedim...

 

ÇANAKKALE  TÜRK'ÜN  DESTANIDIR .

 Destan; Aklın ve mantığın üzerinde gelişen olayları anlatan bir edebi türdür.

 Çanakkale'de akıl  ve mantığın kabul edemeyeceği; gerçekleşmiş hakiki olaylar vardır. Hem de pek çok  örnekleri  vardır.

Onun için Çanakkale Türk'ün destanıdır.Onur  kaynağıdır..Mihenk  taşlarından birisidir..

 

435  GÜN  SÜREN  MUHAREBE..

Büyük savaşların,  ayrı  ayrı  cephelerine  Muharebe  ismi  verilir..

Çanakkale'deki mücadele,  I. Dünya  savaşının  en büyük  muharebesidir..

 

 3 Kasım 1914 günü başlayıp 9 Ocak 1916 gününe  kadar  435  gün sürmüştür.

 

 Bunun 135 günü Deniz harekatı olarak bilinir.

18 Mart 1915'te sona ermiştir.

 

Deniz  savaşından  sonraki  40 gün ise düşmanın kara harekatı hazırlığı  süresidir..

 

 25 Nisan 1915'te başlayıp 9 Ocak 1916'ya kadar süren 260 günlük zaman da kara savaşları süresidir..

 

 Bu 435 gün içerisinde ÜÇ  GÜN  vardır ki ÇOK  KRİTİK  VE   ÇOK ÖNEMLİDİR.. Bu  Üç Gün'den  hangisini  kaybetsek  Çanaķale  Savaşı  o gün  biter  Sevr  o  gün  başlardı..

Bunlar:

1-  18 MART  1915  Büyük  Deniz  Harekatı..

2-  25  Nisan  1915   Seddülbahir  ve  Arıburnu  çıkarma  harekatı..

3-  09/10 Ağustos 1915  Conkbayırı  harekâtı,

günleridir.

 

1-  18  MART 1915

 

18 Mart 1915'te Deniz Harekatı günüdür. Düşmanın 1 dakika da 1352 Güllü atabilen; 22 zırhlı  Krovüzörle  Çanakkale  Boğazına girip; 3  Zırhlı Krovüzörünün  battığı, Üç krovuzörün de  kullanılamayacak  kadar  hasar  gördüğü,  Haçlı  umutlarının  boğaza  gömüldüğü  gündür..

Yani  Çanakkale deniz zaferi günüdür.

Bu gün    Boğaz   geçilebilseydi; Çanakkale  bizim  için  Destan  değil, Hezimet olurdu..

 

Bugünün kahramanları;

 

Boğaz Mevki Komutanı,  Malatya- Arapgirli Cevat Çobanlı Paşa;

Mayınları taşıyan Nusret Mayın Gemisi  ile  Nusret Mayın Gemisinin  Komutanları Binbaşı Nazmi ve   Yüzbaşı Tophaneli Hakkı;

 Seyit Onbaşı   ve harekatta  görev alan  umum  Mehmetçiklerdir...

GÜNÜN  ÖZETİ: İlâhî emirlere  riayet,  Vatan  sevgisi, Milli  Şuur,   Birlik  ve  beraberlik  halinde  zayıf  silâhların,  güçlü  silâhlara   galip  gelebileceğini göstermesidir..

 

KARA  HAREKATI'NDA 2 TEPE  İKİ  TARİH .

ALÇITEPE... CONKBAYIRI

 

2- ( İkinci MADDE PERDE-1)  ALÇITEPE

Alçıtepe, Seddülbahir bölgesinde, denizden 220 metre yükseklikde, Çanakkale Boğazına 3000 metre, Ege Denizi'ne 4000 metre mesafede  bulunan  bir  yükseltidir..Güney  bölgesinin  en yüksek  alanıdır..

25 Nisan akşamı düşman,   seddülbahir kıyılarına  ( Beş  noktadan)  50.000 asker çıkarmaya başlar..

 Hedef Alçıtepe'dir. Alçıtepe  işgal   edilirse  yarımadanın  önce   yarısı,   sonra  tamamı  kontrol  altına  alınabilecektir..

 

TÜRK  ORDUSUNA  ALMAN  KOMUTAN:

Çanakkalede bulunan  5. Ordunun   komutası  Alman  Liman  Von  Sanders  Paşa'ya   verilmiştir..

 

Emrinde 35.000 asker bulunan Liman Von Sanders, düşmanın çıkarma yapacağı Seddülbahir Bölgesine sadece   3000 asker bırakmıştır.

Yani 9. Tümene  ait  26. Piyade Alayı'nı bırakmıştır.

Kuvvetler  dengesizliği bakımından, düşmanın Alçıtepe'ye ulaşması neredeyse garanti gözükmektedir..

 

Ancak, Türk subaylarının Kurmaylık bilgisi,   Mehmetçiğin  İmanı ve Vatan  sevgisi; Türk tarihinden çıkarılan dersler; Cephe  gerisindeki  Anadolu  Ruhu düşmanın bütün hesaplarını   tersine  döndermiştir..

Düşman daha Seddülbahir kıyılarına çıkarken kıyıda Yahya Çavuş gibi Yiğit Türk Askerlerinin kahramanlık duvarlarına çarpmıştır. Kıyılara tırmandıktan sonra, Türk Fedaileri ile uğraşmak zorunda kalmış ve bütün hesapları altüst olmuştur.  En fazla  800  Metreye kadar   yaklaşabildikleri tepenin  önünde  150 kişilik  gönüllü  askeriyle   karşı   duran  Teğmen  Arif  Tanyeri'yi  bile  geçememişlerdir..

 

Dünyanın  o günkü  süper güçleri 435   günde  3000  metrelik  bir  mesafeye  ulaşamamışlardır..

 

Şayet Açıtepe"ye ulaşabilmiş olsalar idi Gelibolu   Plâtosunun  %50 sinde hakimiyet kuracaklar ve diğer yüzde ellisini  oradan faydalanarak işgal edip, Istanbul'a ulaşacaklardı.

Bu Gün Alçıtepe  düşseydi; Çanakkale  bizim  için  sonu  belirsiz  bir  hezimet  olurdu..

 

Türk  Subayı  ve  Mehmetçik  Alman  Generali  Liman  Paşanın  hatalarını  da  temize  çıkarmıştır..

 

BU GÜNÜN  KAHRAMALARI :

Dokuzuncu tümen komutanı Albay Halil Sami,

 26. Piyade Alayı  Komutanı,  Konyalı Hafız Yakup Kadri;

 Ezine'nin Koçarlı Köyünden Yahya Çavuş ve Arkadaşları olan Umum  Yahya  Çavuşlar, yani  Mehmetçik'dir..

 

25 NİSAN ( İKİNCİ MADDE  2. PERDE ) 

 

ARIBURNU CEPHESİ

Aynı gece, 25 Nisan gecesi Arıburnu Yarlarına 25.000 Avustralya -Yeni Zelanda askeri çıkarılmıştır.Yani ANZAKLAR   çıkarılmıştır..

Hedefleri  Denizin ucundan yükselerek  bölgenin  en yüksek  alanını oluşturan CONKBAYIRINI  ele geçirmektir..

Conkbayırı  268 metre yüksekliğinde  bir tepedir. Çanakkale -Gelibolu Plâtosunun  en yüksek noktasıdır.

 Bu  tepeyi ele geçirmeleri demek,  Çanakkale Savaşı'nı  kazanarak  bitirmeleri demektir.

 İstanbul'un düşmesi demektir..

 

AHH  LİMAN  PAŞA  AHH!

Seddülbahir ile Arıburnu yarları arasındaki 35 kilometrelik mesafeyi  9. Tümene  27. Piyade Alayı Komutanı Binbaşı Mehmet Şefik Aker  sadece 3000  askerle  savunmaktadır..

 

DÜŞMANIN HATASI:

Bu bölgede  düşman beklenmedik yere asker indirmek  durumunda kalmıştır.

Yani  savunma  kuvvetimizin  olmadığı, Kuzeydeki   Arıburnu  Yarları  ve  Ağıldere bölgesine  asker  indirmişlerdir.

Bu  cephede; 4000' I  bu  gecede  indirilmiş olarak; toplam  25000'  düşman  askeri  indirilecektir..

VATAN BURASI..

 Sahile   binlerle  ve  dalgalar  halinde  dökülen  ANZAK  GÜÇLERİNİ, sabaha

 kadar sadece  KIYI  GÖZETLEME    ASKERLERİMİZ   karşılamış  ve  yiğitce  mücadele  etmişlerdir..

 

BİR  HUKUK  ÖĞRENCİSİ  İBRADILI  İBRAHİM,

 Bunlardan birisi, Ağıldere   bölgesinde 90 askeri ile nöbet tutan; Antalya İlı, Akseki ilçesi,  İbradı beldesi doğumlu; Yedek Subay   İbrahim Hayrettin ' dir..

İbrahim  Hayrettin,  henüz  Hukuk Fakültesi ikinci sınıf öğrencisidir. Ve  Yedeksubay  olarak  görev  yapmaktadır..

90  Askeriyle,  düşmanın  sayısına  ve gücüne  bakmaksızın;  onları  sabaha kadar kıyıya çivilemişlerdir.

 

MUSTAFA  KEMAL  SAVAŞA DAHİL OLUYOR..

Yarbay Mustafa Kemal Eceabatta  yedekte  tutulan  19.Tümenin  komutanıdır..

Gece  yarısı,   Emrindeki 57. Piyade Alayı  ile birlikte   hiç bir  emir  almadan  ( nazik durumunu  bildiği) Arıburnu  bölgesinin yardımına koşar.

Şehit  olup, sayıları  azalan,  cephaneleri  de tükenen   Gözcü Birliklerinin   yardımına  yetişir..

"BEN  SİZE  TAARRUZU  DEĞİL  ÖLMEYİ EMREDİYORUM" komutu  burada  verilir..VATANIN KALBİ  İLE TÜRK'ÜN  YÜREĞİNİN  BİRLEŞTİĞİ YER  TAM  BURASI..

 260 günlük   ölüm kalım  mücadelesine  rağmen;   düşman , bölgedeki  birinci  hedefi  Conkbayırı  tepelerine  çıkamaz..

Bu gün Conkbayırı düşseydi; Çanakkale  Ordumuz  imha  edilir,  İstanbul  da  düşerdi..

 

 Bu günüm kahramanları:

 27. Piyade Alayı komutanı Binbaşı  Mehmet Şefik Aker;

19. Tümen  Komutanı Yarbay Mustafa Kemal;

 57. Piyade Alayı Komutanı Manastır

'lı Binbaşı Hüseyin Avni;

Gözcü Askerlerin  Kamutanı  Yedek Subay  Ibradılı   İbrahim Hayrettin  ve  Umum  Mehmetçiklerdir..

 

BU BÖLÜMÜN ÖZETİ: Vatan  savunması  başkalarına  bırakılamayacak  kadar  önemlidir..

Ağlarsa  anam ağlar,  gerisi  yalan  ağlar  türküsünü   de  iyi  anlamak  gerekir.

 

3- TARİH  9/10 AĞUSTOS  1915  ÜÇÜNCÜ  ÖNEMLİ NOKTA

 

GENE  COKBAYIRI..

Anafartalar,   Gelibolu Yarımada' sının   en kuzey  noktasıdır..

Bir  komuta  krizi  sebebiyle,  Anafarta Arıburnu  Bölgesi  kuvvetlerinin  tamamı  Albay  Mustafa  Kemal'in  emrine  verilir..

Albay  Mustafa Kemal  8 Ağustos 1915 Gece Yarası Anafartalar Gurup Komutanı olarak  göreve başlar.. Emrinde  7 Tümen ( takriben  55- 60  bin)  asker  vardır..

..Yani   yetki  ve  sorumluluğu 7  kat  artırılmıştır..

 

Alcıtepe'den Ümidini kesen Ingiliz Komutanı Hamilton, Conkbayırını mutlaka  almak  ve savaşı  kazanarak bitirmek istemektedir..

Bunun için  savaşı Gelibolu plâtosunun Kuzeyin ucuna   taşımıştır..

 

8/9 Ağustos 1915'de  Anafartalar'da gerçekleştirdiği  saldırıyı Mustafa Kemal  7.Tümen  ve  12. Tümenin  Efsane Komutanı  Albay  Selahattin  Adille  püskürtmüştür..

 

CONKBAYIRI BIÇAK SIRTINDA..

Bölgede   yapılan  büyük  hareketlerle; Üçüncü Avustralya Anzak Tümeni ve İngiltere'den getirilmiş henüz hiç savaş yorgunluğuna girmemiş   özel kuvvetler  Coknbayiri yamaçlarına  yerleşmiş olup; Conkbayırının  ele  geçirmeleri  " an" meselesidir..

 

 8/9 Ağustos günü aşağı ovada  kıyamet  kopmuştur.  Anafartalar savaşı yapılmıştır.

Savaşı Herkes bunun sonucunu beklemektedir. Savaşı  Türk Ordusu kazanmıştır..

 

9-10 ağustos gecesi hem düşman Kuvvetleri Komutanı Hamilton hücum emri verip   Conkbayırını düşürmeyi  plânlamaktadır;  hem de Mustafa Kemal ani bir hücumla  tepenin yamaçlarındaki düşmanı geri atmayı hesaplamaktadır.

 

 Mustafa Kemal daha erken davranır.

Bölgede  görevli bulunan  8. tümen komutanı Albay Ali Rıza Seden ile 9. Tümen komutanı Yarbay Hulusi  Beyleri  yanına alır..

Askerin önüne gecer  ve der ki: "biz düşmana yaklaşacağız,  ben kırbacımı indirdiğim anda hep beraber  hucuma kalkacaksınız" 

Komutanlar  askerin önüne geçer, ileri hatta  kadar sokulurlar.. Ve Mustafa Kemal kırbacı indirdiği  anda  Conkbayırı'ndan aşağı  inen  vadileri  Allah Allah seskeri inletir..

Anzaklar  neye  uğradığını  anlayamadan  siperlerinden sökülur;  500  metre ile 1000 metre aşağılara sürüklenir. 

MUSTAFA  Kemal'in  göğsündeki  saatten  vurulduğu; Mareşal  Fevzi  Çakmak'ın  kardeşi  Üsteğmen  Nazif Çakmak'ın şehit  düştüğü yer  burasıdır..  YANİ  VATAN  BURASIDIR..

İngilizler  ve  Anzaklar, Conkbayirına  en yakın oldukları  noktayı  bir daha  görememek  üzere  kaybederler..

Conkbayırı  bu gün düşmüş olsaydı;  Çanakkale  bizim  Destanınız  değil; çok  acı bir  günümüz  olabilirdi..

Belki  Türkiye  Cumhuriyeti  Devletinin "Ön Sözü"  yazılmamış olurdu..

CONKBAYIRI  bir kere daha  Türk'e  yar  olur..

 

 Bu   günün kahramanları:

 Anafartalar Grup Komutanı  Albay Mustafa Kemal;

8. Tümen  Komutanı Kurmay Albay Ali Rıza Seden;

9. Tümen Komutanı Yarbay Hulusi bey ve hücuma kalkan  bütün Mehmetçik'tir..

BUGÜNÜN  ÖZETİ:

 Kimse  uğraşmasın,  Mustafa  Kemal'siz  bir  Çanakkale  yoktur..

 

HAMİLTON  YOLCU..

Hamilton son  şansını  Anafartalarda  bir daha  deneyecek.. 21 / 23 Ağustos  1915 tarihleri  içerisinde  İkinci Anafarta hücumuna kalkacaktır.. Şükür ki, ikinci Anafartalar'da da büyük bir Türk şamarı yiyerek bozguna uğrayacak ve hatıralarına:

-" Biz burada çok iyi yönetilen,  Cesur Türk ordusu ile savaşıyoruz"

 diye yazacaktır.

Yine  hatıralarına,  kendisini  Çanakkale'ye gönderirken;

-"Türkleri bir elinizi arkanıza bağlayıp tek elinizle yener geçersiniz" diyen  Cörçil'e nazire yaparak:

-" Ben, Çanakkale'de;  Türkleri,  bir elimizi arkamıza bağlayıp, tek elimizle yenemeyeceğimizi de öğrendim" notunu düşecektir.

 

Hamilton 16 Ekim 1916 günü görevinden alınacak ve yerine  Çarl  Monreo  gönderilecektir.

 Çarl Monreo, Çanakkale için 400,000 takviye asker daha isteyecektir.

 Ingiliz Savaş bakanı  Kitchener  Çanakkale'ye gelecek ve durumu  görünce diyecek ki:  -"bütün İngiltere'yi buraya getirsek biz bu savaşı gene kazanamayız. Tahliye plânlarını  hazırlayın diyecektir..

 

KURANDA  HABER VAR..

Kur 'an ne   buyuruyor? Bir de  Kurana  bakalım..

 

El Enam  süresi  67. Ayette:

 -"Kurandaki  her  haberin tahakkuk  edeceği muayyen  bir  zaman  vardır..Artık yakında  öğrenirsiniz..."

buyurulmaktadır.

Çanakkale  Haberlerinden  birisi; AHZAP  SÜRESİ  25. Ayette  zuhur  etmiştir..

.

Ayette   şöyle  buyurulur:

-"Allah  o kâfirleri, elleri  hiçbir  hayra  erişemeden, öfkeleriyle defetti..Ve böylelikle  Allah, savaşın kazanılmasında müminlere yetmiş oldu..Allah  çok  güçlüdür, çok  üstündür..."

EVET  KÂFİRLER  DEFOLDU...HEM DE  AYETTEKİ  GİBİ...

 

SONUÇ : Düşman  435  Gündür  savaştığı  Çanakkale' den;  (09 0cak 1916 tarihi itibariyle) Zaferi ve şerefi  Türklere bırakarak; zillet  ve  mağlubiyeti de  yanına  alarak  defolmuş gitmiştir..

 

 Buradan çıkaracağımız ders  şudur:

 Çanakkale bir destandır.

 Her Mehmet bir kahramandır.

Olayları saptırmadan, olayları istek  ve  ideolojilerimize  vasıta  etmeden;  olayları anlamsız menkıbelere gömmeden;  Türk askerinin, Türk Komutanının,  Anadolu'daki Türk insanının hâlet-i  Ruhiyesini  iyi anlayıp;  çocuklarımıza iyi anlatıp, yarınlarımızı  kurmamız gerekmektedir.

 Çanakkale  Ruhu denilen şey budur.

 Bizim ruhumuz olmayan ruhları,  bizim vücudumuza giydirme gayretine hiç gerek yoktur.

Zafer'in, Yüce Destanın 106 yıl dönümünde bütün KAHRAMANLARIMIZI rahmetle,  minnetle,  şükran'la yad ediyorum.. Makamları âli, mekânları  Cennet  olsun.

 

Ey bu topraklar için toprağa düşmüş asker,

 Gökten Ecdad inerek öpse o pâk alnı değer..

Ne büyüksün ki, kanın kurtarıyor tevhidi,

Bedrin Aslanları ancak bu kadar şanlı idi..

.........

 Ey şehid oğlu şehid,  isteme benden makber,

 Sana aguşunu açmış duruyor Peygamber..

 

 Okuduğunuz için teşekkür ederim.